هوش‌مصنوعی DeepSeek و کمک آن به توسعه‌ی نرم‌افزار و کدنویسی

DeepSeek چیست؟

DeepSeek یک شرکت هوش مصنوعی است که مدل‌های زبانی (LLMs) قدرتمند و متن‌باز توسعه می‌دهد. این مدل‌ها مانند ChatGPT می‌توانند متن تولید کنند، به سؤالات پاسخ دهند و در کارهای مختلفی مانند ترجمه، برنامه‌نویسی و تحلیل داده کمک کنند. برتری DeepSeek در این است که با هزینه کمتر، عملکردی مشابه مدل‌های پیشرفته‌ای مثل GPT-4 دارد. همچنین، کاربران می‌توانند به‌صورت آزاد از کدهای آن استفاده کرده و مدل‌ها را برای نیازهای خاص خود تغییر دهند.

چگونه می‌توان به مدل‌های DeepSeek دسترسی داشت؟

برای استفاده از مدل‌های DeepSeek روش‌های مختلفی وجود دارد:

• نسخه‌ی تحت‌وب – می‌توانید با مراجعه به وب‌سایت DeepSeek به‌صورت آنلاین از خدمات آن استفاده کنید.
• اپلیکیشن موبایل – اپلیکیشن DeepSeek برای گوشی‌های Android و iOS در دسترس است.
• API برای توسعه‌دهندگان – اگر برنامه‌نویس هستید، می‌توانید از API این مدل برای استفاده در پروژه‌های خود بهره ببرید.
• اجرای محلی روی کامپیوتر – امکان دانلود و اجرای برخی مدل‌های DeepSeek روی سیستم شخصی هم وجود دارد. این روش نیاز به سخت‌افزار مناسب دارد.

برخی از مزایا و معایب DeepSeek

مزایا:

• دسترسی آزاد و رایگان برای کاربران ایرانی: برخلاف مدل‌های دیگر مانند ChatGPT، دیپ‌سیک بدون نیاز به VPN در ایران قابل دسترسی است.
• مدل هوش مصنوعی پیشرفته: دیپ‌‌سیک دقت بالایی در حل مسائل ریاضی، فیزیک، کدنویسی و تحلیل داده‌ها دارد و در برخی موارد دو برابر سریع‌تر از ChatGPT عمل می‌کند.
• قابلیت DeepThink R1: این ویژگی با بهره‌گیری از مدل پیشرفته‌ی DeepSeek-R1، برای تجزیه‌وتحلیل عمیق مسائل پیچیده طراحی شده است؛ این قابلیت با استفاده از تکنیکی به‌نام استدلال زنجیره‌ای ( Chain Of Thought Reasoning)، پاسخ‌هایی دقیق و منطقی ارائه می‌دهد. برخلاف مدل o1 که در سایت ChatGPT رایگان نیست، استفاده از مدل R1 در DeepSeek هزینه‌ای ندارد.
• امکان آپلود و تحلیل فایل‌ها: کاربران می‌توانند فایل‌های متنی (مانند PDF) را آپلود کرده و پاسخ‌هایی مبتنی بر محتوای آن‌ها دریافت کنند.
• جست‌وجوی وب: امکان جست‌وجوی اینترنت برای ارائه پاسخ‌های به‌روز و مبتنی بر منابع آنلاین فراهم است. می‌توان دو قابلیت جست‌وجوی وب و DeepThink را برای پاسخ‌های دقیق‌تر ترکیب کرد.

معایب:

• مشکلات پایداری: به‌دلیل استقبال گسترده، این چت‌بات در سرویس‌دهی دچار اختلال شده است و هنگام استفاده از قابلیت Search و DeepThink-R1 ممکن است به دفعات با پیغام دردسترس نبودن آن‌ها به‌دلیل شلوغی سرور‌ها مواجه شویم.
• خلاقیت پایین‌تر نسبت به رقبا: دیپ‌ سیک در تولید ایده‌های خلاقانه یا انجام وظایف تحقیقاتی پیچیده از مدل‌هایی مانند GPT-4o و Claude عقب‌تر است.
• فقدان امکانات پیشرفته: برخلاف ابزارهایی مانند ChatGPT یا Gemini، دیپ‌‌سیک قابلیت‌هایی مانند تولید تصاویر یا مکالمه صوتی را ندارد.
• عملکرد ضعیف در تشخیص متن از تصویر: در پردازش و استخراج متون از تصاویر، به‌ویژه در زبان‌های غیرانگلیسی مانند فارسی، دقت پایینی دارد.
• قالب‌بندی ناقص در زبان‌های راست به چپ: پاسخ‌هایی که DeepSeek به زبان فارسی می‌دهد، از چپ به راست نوشته می‌شوند و این امر باعث می‌شود متن به‌هم‌ریخته شود و خوانایی آن کاهش یابد.

نکته‌ی مهم در استفاده از نسخه‌های وب و موبایلی چت‌بات دیپ‌ سیک، خطرهای احتمالی حریم خصوصی مرتبط با آن است. بر اساس سیاست حفظ حریم خصوصی دیپ‌ سیک، این پلتفرم حق استفاده از ورودی‌ها و خروجی‌های کاربران را برای بهبود خدمات خود محفوظ می‌داند و هیچ مکانیزم روشنی برای انصراف از این فرایند وجود ندارد. هم‌چنین داده‌های کاربران در سرورهایی در چین ذخیره می‌شوند، جایی که قوانین حفاظت از داده‌ها متفاوت با کشورهای غربی است.

خطرات یادشده محدود به دیپ‌ سیک نیستند؛ بسیاری از چت‌بات‌های هوش مصنوعی، مانند OpenAI و متا، داده‌های کاربران را برای آموزش مدل‌های خود استفاده می‌کنند، مگر اینکه کاربر صریحاً درخواست انصراف کند. بهتر است کاربران از اشتراک‌گذاری اطلاعات حساس با تمامی چت‌بات‌های هوش مصنوعی آنلاین، خودداری و در صورت امکان، مدل‌های متن‌باز (از جمله مدل‌های دیپ‌سیک) را روی سیستم‌های شخصی اجرا کنند.

DeepSeek چطور به کدنویسی و توسعه‌ی نرم‌افزار کمک می‌کند؟

تولید انواع کد و اسکریپت بر اساس توضیحات و درخواست کاربر

یکی از قابلیت‌های برجسته DeepSeek تولید خودکار کد و اسکریپت بر اساس توصیف‌های زبان طبیعی کاربر است. این ابزار می‌تواند درخواست‌هایی مانند «ساخت یک API ساده با استفاده از  Flask»، «نوشتن اسکریپت پایتون برای تحلیل داده‌های CSV»، یا حتی «ایجاد یک فرم لاگین با  React» را درک کرده و خروجی متنی معادل کد صحیح و قابل اجرا ارائه دهد. این فرایند با استفاده از مدل‌های زبان بزرگ (LLM) انجام می‌شود که توانایی درک دقیق دستور زبان، ساختارهای برنامه‌نویسی و استانداردهای فنی را دارند. نتیجه این است که توسعه‌دهندگان می‌توانند زمان قابل‌توجهی را در نوشتن کد صرفه‌جویی کرده و به جای تمرکز بر پیاده‌سازی‌های تکراری، انرژی خود را صرف طراحی و بهینه‌سازی سیستم‌ها نمایند.

مثال

https://mega.nz/file/8ndkWR6I#vzUDxsLrFPZh25XYaDjKxhK8_a2Zc8Z2yB-iZ8l7kkg

https://mega.nz/file/83cTETKD#z3tzvDtRYglOzcZNwrbL67T2KXQ90zDt8HhUmdBTlcI

بازآرایی (Refactoring) کد (ارائه‌ی نسخه‌های بهینه‌تر و تمیزتر از کد موجود بدون تغییر عملکرد)

یکی دیگر از کاربردهای مهم DeepSeek در توسعه نرم‌افزار، بازآرایی یا Refactoring کد است. این ابزار قادر است نسخه‌های ساده‌تر، خواناتر و بهینه‌تری از کدهای موجود ارائه دهد، بدون آن‌که عملکرد یا منطق اصلی برنامه تغییر کند. با تحلیل ساختار کد، شناسایی الگوهای تکراری، و درک وابستگی‌های منطقی، DeepSeek می‌تواند پیشنهادهایی مانند کوتاه‌سازی توابع، حذف کدهای زائد، بهبود نام‌گذاری متغیرها و جداسازی مسئولیت‌ها را به صورت خودکار ارائه دهد. این ویژگی به‌ویژه در پروژه‌های بزرگ و تیمی که حفظ خوانایی و یکپارچگی کد اهمیت دارد، نقش مؤثری در ارتقای کیفیت کد و تسهیل فرایند نگهداری آن ایفا می‌کند.

مثال

https://mega.nz/file/0v9HSJ7K#JPtA2jAK2rzgdAQS4y45axF7PLTa-7M739OiE81-Lcs

مستندسازی کد (Documentation)

DeepSeek نقش مؤثری در تسهیل فرآیند مستندسازی کد ایفا می‌کند. با تحلیل دقیق ساختار کد و درک هدف توابع، کلاس‌ها و ماژول‌ها، این ابزار می‌تواند به‌صورت خودکار توضیحاتی متنی و قابل فهم برای توسعه‌دهندگان تولید کند. این توضیحات ممکن است شامل شرح عملکرد هر بخش از کد، پارامترهای ورودی و خروجی، مثال‌های استفاده، و نکات مهم پیاده‌سازی باشد. مستندسازی خودکار به کاهش خطای انسانی، افزایش سرعت توسعه تیمی، و سهولت یادگیری کد برای اعضای جدید کمک می‌کند. همچنین DeepSeek می‌تواند مستندات را در قالب‌های رایج مانند docstringهای پایتون، توضیحات Javadoc، یا فایل‌های Markdown تولید کند که برای یکپارچه‌سازی با ابزارهای CI/CD یا سامانه‌های مدیریت پروژه بسیار مفید هستند.

مثال

https://mega.nz/file/0jc3AT4R#HzA9V2U4i9oB1p45d76IwSNe-6mH2rW3o50cts3LCsY

کمک به اشکال‌زدایی (Debugging) و رفع انواع خطاها و مشکلات بلقوه در کد (Runtime, Logical, …)

DeepSeek می‌تواند در فرآیند اشکال‌زدایی (Debugging) نقش یک دستیار هوشمند را ایفا کند. این ابزار با تحلیل کد منبع، اجرای مجازی بخش‌هایی از آن، و بررسی الگوهای رایج خطا، قادر است مشکلاتی از نوع runtime (مانند NullPointerException یا خطاهای type mismatch)، خطاهای منطقی (logical bugs) و حتی نواقص طراحی را شناسایی و برای رفع آن‌ها پیشنهاداتی ارائه دهد. یکی از مزایای برجسته استفاده از DeepSeek، توانایی آن در توضیح دلیل بروز خطا و نحوه‌ی اصلاح آن به زبان ساده و قابل درک است. این قابلیت نه تنها زمان اشکال‌زدایی را کاهش می‌دهد، بلکه باعث یادگیری عمیق‌تر توسعه‌دهندگان و افزایش کیفیت کلی کد نیز می‌شود.

مثال

https://mega.nz/file/xiFQHCjR#y31f37Fd77bd8T3Rt9nfgzhYk6nVoO2yaoF3OCYNxt4

https://mega.nz/file/M3cTFLJY#wGkyQNoKNVxrIYy6SJ_gAyWb5_JSJ9JIrNLAdtwjngE

توضیح کد به زبان ساده

یکی از قابلیت‌های کلیدی DeepSeek، توانایی آن در توضیح بخش‌های مختلف کد به زبان ساده و قابل فهم است. این ویژگی برای افراد تازه‌کار، تیم‌های آموزشی یا حتی توسعه‌دهندگانی که با کدی ناآشنا مواجه شده‌اند بسیار مفید است. DeepSeek با تحلیل ساختار و منطق کد، می‌تواند عملکرد توابع، حلقه‌ها، شرط‌ها و سایر اجزای کد را به صورت متنی و به زبان طبیعی بازگو کند. این توضیحات می‌توانند شامل هدف کلی کد، نحوه‌ی پردازش داده‌ها، نقش هر متغیر یا پارامتر و تأثیر احتمالی هر بخش در عملکرد کلی برنامه باشند. چنین قابلیتی باعث می‌شود درک کد آسان‌تر شده و فرایند آموزش، مرور و نگهداری پروژه‌ها با سرعت و کیفیت بیشتری انجام شود.

مثال

https://mega.nz/file/wucl2ARQ#ckLJmkmMcgwanYYuQuz1vI6wvSA2w5OYAwnkF5UrmOI

تسلط به زبان‌های برنامه‌نویسی مختلف، ترجمه/تبدیل کد به زبان‌های دیگر

DeepSeek با بهره‌گیری از مدل‌های زبانی پیشرفته، توانایی درک و تولید کد در زبان‌های برنامه‌نویسی مختلف را دارد. این ابزار می‌تواند ساختار، قواعد نحوی و مفاهیم پایه‌ی هر زبان را شناسایی کرده و کدهای نوشته‌شده در یک زبان (مانند Python، JavaScript، C++، Java و...) را به زبان دیگری با حفظ منطق و عملکرد اصلی تبدیل کند. این قابلیت برای توسعه‌دهندگانی که قصد مهاجرت پروژه، یکپارچه‌سازی با سیستم‌های دیگر یا یادگیری زبان‌های جدید را دارند، بسیار سودمند است. DeepSeek همچنین در ترجمه کدهای legacy به نسخه‌های مدرن‌تر زبان‌ها، یا از pseudo-code به کد اجرایی واقعی، عملکرد دقیق و قابل اعتمادی دارد. این ویژگی موجب افزایش انعطاف‌پذیری در توسعه نرم‌افزار و کاهش نیاز به بازنویسی دستی کد می‌شود.

مثال

https://mega.nz/file/9vcw0JDR#JKYqwtVA9N8KKaU8cCLlm1gkMQPIiw9Dimh13FUxyMo

کمک به یادگیری مفاهیم برنامه‌نویسی

DeepSeek نه تنها ابزاری برای تولید و تحلیل کد، بلکه یک همراه آموزشی قدرتمند برای یادگیری مفاهیم برنامه‌نویسی نیز محسوب می‌شود. این ابزار می‌تواند مفاهیم پایه و پیشرفته مانند متغیرها، توابع، حلقه‌ها، ساختارهای داده، برنامه‌نویسی شی‌گرا، الگوهای طراحی و حتی معماری نرم‌افزار را به زبانی ساده و با مثال‌های کاربردی توضیح دهد. کاربران می‌توانند سؤالات خود را به زبان طبیعی مطرح کرده و پاسخ‌هایی شفاف، همراه با نمونه‌کد، نمودار یا مقایسه مفاهیم دریافت کنند. این ویژگی DeepSeek را به یک مربی تعاملی و قابل‌دسترس تبدیل کرده که فرآیند یادگیری را شخصی‌سازی کرده و به نیازهای خاص هر کاربر پاسخ می‌دهد. در نتیجه، چه برای نوآموزان و چه برای توسعه‌دهندگان در مسیر ارتقای مهارت، DeepSeek ابزار ارزشمندی برای یادگیری عمیق‌تر و سریع‌تر مفاهیم فنی است.

مثال

https://mega.nz/file/4iVB2JSA#NCjXVRayi7VVdJX0jeztZRYhKTUd-yEoZQBWNWVi2A8

 

گردآورنده: علیرضا شایق