بررسی OS های معروف بازار

مقایسه و بررسی سیستم‌عامل‌های ویندوز، لینوکس و مک

سیستم عامل رابط بین سخت افزار و نرم افزار کامپیوتر هستند و سیستم‌عامل به عنوان هسته اصلی هر کامپیوتر، نقش حیاتی در عملکرد و تجربه کاربری دارد.در این بین سیستم عامل ویندوز محبوب ترین و پراستفاده ترین سیستم عاملی هست که در رایانه ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این مقاله به بررسی و مقایسه سه سیستم‌عامل اصلی بازار یعنی ویندوز، لینوکس و مک می‌پردازیم.

ویندوز (Windows)

ویندوز محصول شرکت مایکروسافت است که از سال ۱۹۸۵ ارائه شده و محبوب‌ترین سیستم‌عامل دسکتاپ در جهان محسوب می‌شود. این سیستم‌عامل با رابط کاربری گرافیکی ساده و کاربردی، پشتیبانی از بیشترین نرم افزار و بازی ها، آپدیت های منظم و پشتیبانی شده از طرف مایکروسافت، انتخاب اول اکثر کاربران عادی و سازمان‌ها است.

برعکس سیستم عامل ویندوز امروزی، اولین نسخه مدل MS-Dos بوده است، یعنی فاقد هرگونه محیط گرافیکی بود و فقط وابسته براساس دستورات خط فرمان CMD (Command Prompt) عمل می‌کرد. یعنی حتی برای باز کردن عکس هم باید با دستور انجام میشد. بعد در سال 1985 اولین ویندوز دارای محیط گرافیکی ایجاد شد که نام آن ویندوز1 بود.

در ادامه لیستی از معرفی ویندوز و نسخه های منتشرشده آنها را مشاهده می‌کنید:

•  سیستم عامل اولیه مبتنی بر MS-DOS سال 1975، تاسیس مایکروسافت
•  Windows 1 سال 1985
  
•  Windows 2 سال 1987
•  Windows 3 سال 1990
•  Winodws 95 سال 1995
•  Windows 98 سال 1998
•  Windows XP سال 2001
•  Windows Vista سال 2007
•  Windows 7 سال 2009
•  Windows 8 سال 2012
•  Windows 10 سال 2015
•  Windows 11 سال 2021

ویژگی‌های کلیدی:

• رابط کاربری آسان و شهودی
• پشتیبانی گسترده از نرم‌افزارها و بازی‌ها
• سازگاری بالا با سخت‌افزارهای مختلف
• به‌روزرسانی‌های منظم امنیتی
• پشتیبانی کامل از Microsoft Office

معایب ویندوز:

• اگر کاربران در حین نصب دقت نکنند، ممکن است به بسیاری از برنامه ها دسترسی موقعیت مکانی را بدهند، که همین باعث می‌شود حریم خصوصی و امنیت کاربران به خطر بیفتد.
• درک تفاوت طرح و معماری ویندوزها در بسیاری موارد ممکن است برای کاربران دشوار و سخت باشد.
• برخی برنامه ها و بازی ها ممکن است به دلیل تفاوت هایی اجرا نشوند.

لینوکس (Linux)

سیستم عامل بعدی، که امنیت آن زبانزد همه افراد حوزه IT و غیره... است سیستم عامل لینوکس است. لینوکس یک سیستم‌عامل متن‌باز و رایگان است که در سال ۱۹۹۱ توسط لینوس تروالدز ایجاد شد. این سیستم‌عامل به دلیل پایداری، امنیت و قابلیت تنظیم‌پذیری بالا،اختصاص تخصصی منابع برای اجرا برنامه و انجام کارها، در سرور، ابرکامپیوترها، خودروها، لوازم خانگی و محیط‌های تخصصی بسیار محبوب و خاص است.

ساختار لینوکس:

سیستم عامل لینوکس شامل چندین بخش مختلف می‌باشد:

• بوت لودر: وظیفه مدیریت فرآیند بوت کامپیوتر و راه اندازی هسته مرکزی سیستم عامل لینوکس را برعهده دارد.
• هسته یا کرنل (Kernel): هسته سیستم عامل لینوکس چندین وظایف دارد: کنترل دسترسی به شبکه، کنترل اجرای فرآیند و برنامه ها، کنترل سرویس ها از جمله سرویس سیستم فایل.
• سیستم Init: اولین فرایندی که پس از راه اندازی هسته اجرا می‌شود. سیستم را مقداردهی اولیه میکند تا بقیه فرایندها بدون مشکل اجرا شوند.
• Deamons: برنامه ای که در پس زمینه اجرا می‌شود و درخواست های یک سرویس را مدیریت می‌کند.
• سرور گرافیکی: یک برنامه است که نحوه نمایش گرافیک روی کامپیوتر را کنترل و مدیریت می‌کند. بدون وجود سرور گرافیکی، کاربران فقط از طریق ترمینال و دستورات میتوانند با سیستم لینوکس کار کنند.
• اپلیکیشن: اکثر توضیع های لینوکس شامل هزاران برنامه برای سرور و دسکتاپ هستند که درحین و بعد نصب اولیه لینوکس نصب می‌شوند.

توضیع لینوکس یعنی چی؟

لینوکس دارای انواع و تعدادی نسخه مختلف برای هر نوع کاربری هستش. از کاربران جدید گرفته تا کاربران حرفه ای، نسخه های مختلفی وجود دارد که میتوانند استفاده کنند. به این توضیع ها لینوکس Distros میگویند. در بین توضیع های رسمی، نسخه های غیررسمی هم وجود دارند که بسیاری از توسعه دهندگان با تغییر در ساختار لینوکس آنها را ایجاد کرده اند.

انواع توضیع های لینوکس:

• Linux MINT
• Manjaro
• Debian
• Ubuntu
• Antergos
• SOLUS
• Fedora
• Elementary OS

در بین این نسخه ها، برای کاربران مبتدی، توضیع Ubuntu, Mint و برای کاربران حرفه ای Fedora, Debian انتخاب خوبی است.

مک (macOS)

سیستم‌عامل macOS (پیش از این Mac OS X و OS X نامیده می‌شد) محصول شرکت اپل است که بر پایه Unix ساخته شده و از سال ۲۰۰۱ به طور انحصاری روی کامپیوترهای Mac ارائه می‌شود. این سیستم‌عامل که بر پایه Darwin (هسته متن‌باز) بنا شده، ترکیبی از زیبایی طراحی و قدرت Unix است. این سیستم عامل در طول این دو دهه تغییرات زیادی رخ داده است، تغییرات بهینه و کارآمد و تغییرات مشکل دار. اپل با توجه به مشکلات نسخه اول مک، آنرا از طریق بروزرسانی های متعددی به تکامل جدیدی رسانده است، مانند: سریعتر شدن سیستم عامل، پشتیبانی از انواع نرم‌افزارها، همگام‌سازی با دستگاه های IOS، ادغام فضای ابری و اضافه شدن ویژگی های جدید به سیستم عامل مک.

نسخه‌های اخیر:

• Big Sur(11.0): تغییر کامل در طراحی رابط کاربری
• Moneterey (12.0): ویژگی‌هایی مانند Universal Control
• Ventura (13.0): بهبود عملکرد و ویژگی‌های جدید
• Sonoma (14.0): ویجت‌های تعاملی و بهبود Safari

ویژگی‌های کلیدی:

• طراحی و رابط کاربری(UX): رابط کاربری زیبا، منسجم و شهودی با Aqua interface
• یکپارچگی اکوسیستم HandOff: iPad و iPhone با iCloud و AirDrop
• امنیت پیشرفته GateKeeper: SecureBoot, System Integrity Protection
• عملکرد بهینه: هماهنگی کامل نرم‌افزار و سخت‌افزار، بهینه‌سازی منحصر به فرد
• ابزارهای خلاقانه: پشتیبانی عالی از نرم‌افزارهای Final Cut Pro, Logic Pro, Adobe Creative Suite
• پشتیبانی Ratina: کیفیت نمایش بالا و وضوح تصویر عالی
• مدیریت انرژی: بهینه‌سازی مصرف باتری، خواب هوشمند

فناوری‌های خاص سیستم عامل مک :

• Metal API: گرافیک اختصاصی اپل برای عملکرد بهتر
• Core ML: یکپارچگی هوش مصنوعی در سطح سیستم
• Rosetta 2: اجرای برنامه‌های Intel روی پردازنده‌های Apple Silicon
• FileVault: رمزگذاری کامل هارد دیسک

نقاط قوت:

• طراحی زیبا و کاربری بی‌نظیر
• امنیت بسیار بالا و کمترین آلودگی به بدافزار
• عملکرد عالی با سخت‎‌افزار اپل به خصوص (M1/M2)
• یکپارچگی کامل با اکوسیستم اپل
• پشتیبانی از FAT و NTFS
• عملکرد خوب و قابل استفاده برای مدت زمان طولانی
• مناسب برای کار‌های گرافیکی، ویدیویی و طراحی
• پشتیبانی فنی مستقیم از اپل

نقاط ضعف:

• محدود به سخت‌افزار اپل (قیمت بالا)
• پشتیبانی محدود از بازی‌ها
• سیستم فایل MacOS در ویندوز اجرا نمی‌شود
• کمتر قابل شخصی‌سازی نسبت به سایر سیستم‌عامل‌ها
• نرم‌افزارهای تخصصی کمتر نسبت به ویندوز
• قابلیت ارتقا محدود سخت‌افزار

جدول مقایسه سیستم‌عامل‌ها

نتیجه‌گیری

انتخاب سیستم‌عامل بستگی به نیاز، بودجه و سطح تخصص کاربر دارد:

• ویندوز برای کاربران عمومی و کسانی که به سازگاری گسترده نرم‌افزار و سهولت استفاده اولویت می‌دهند.
  
  
• لینوکس برای کاربران حرفه‌ای، طراحان سیستم و کسانی که امنیت و کنترل کامل بر سیستم را می‌خواهند.
  
  
• مک برای کسانی که در اکوسیستم اپل فعالیت می‌کنند و کار‌های خلاقانه انجام می‌دهند.
  

هر سیستم‌عامل مزایا و معایب خود را دارد و بهترین انتخاب، آن است که بیشترین تناسب را با نیاز‌های شما داشته باشد.

سوالات متداول (FAQ)

۱. کدام سیستم‌عامل برای بازی بهتر است؟

ویندوز بدون شک بهترین انتخاب برای بازی است. بیشتر از 90درصد بازی‌ها برای ویندوز طراحی می‌شوند. در لینوکس کنسول دستی SteamDeck باعث بهبود پشتیبانی از بازی‌ها شده‌اند اما هنوز هم محدود است. مک نیز با Apple Arcade و بازی های IOS پشتیبانی محدودی دارد.

۲. آیا می‌توان لینوکس را به جای ویندوز استفاده کرد؟

بله. برای کاربران عادی که فقط از اینترنت، آفیس و مالتی‌میدا استفاده می‌کنند، Ubuntu و Mint گزینه های مناسبی هستند. اما اگر به نرم‌افزارهای خاص ویندوز نیاز دارید، باید از Wine یا مجازی‌سازی استفاده کنید.

۳. کدام سیستم‌عامل امن‌تر است؟

رده بندی به اینصورت میباشد که ابتدا لینوکس بعد مک و در آخر ویندوز. اول بودن لینوکس به دلیل کمتر بودن کاربران لینوکس و مک، ساختار امنیتی بهتر و قابل کنترل و کنترل دسترسی سختگیرانه به سیستم است.

۴. آیا می‌توان چند سیستم‌عامل روی یک کامپیوتر داشت؟

بله این کار میشود. به این کار بوت دوگانه (Dual Boot) یا بوت چندگانه (Multiboot) می‌گویند؛ که میتوانید ویندوز و لینوکس را با هم نصب کنید. همچنین میتوانید از برنامه های مجازی سازی Vmware یا VirtualBox استفاده کرد.

5-برای یادگیری ویندوز از کجا شروع کنم؟

برای یادگیری کامل ویندوز پیشنهاد ما دوره 7 مهارت کامپیوتر ICDLهست، که در آموزشگاه نت کالج برتر ما دو دوره آموزش هفت مهارت کامپیوتر (ICDL) برای عموم و کودکان (13 الی 16 سال) داریم که میتوانید از طریق این لینک برای دوره ICDL عمومی، و از این لینک برای دوره ICDL کودکان وبسایت ثبت نام کنید.

اگر هم میخواهید سیستم عامل لینوکس را یاد بگیرید میتوانید از طریق این لینک ثبت نام کنید.